Ba Trăm Tệ Và Cuộc Hội Ngộ Sau Hai Mươi Năm

Sau buổi kiểm tra, Trưởng kho đánh giá anh khá cao. Nhưng tôi vẫn không thông báo trúng tuyển ngay. Tôi để nhân sự kiểm tra lại lý lịch làm việc của anh theo đúng quy trình, và cũng sắp xếp thêm hai ứng viên khác đến làm bài kiểm tra thực tế.

Một tuần sau, chúng tôi chốt danh sách. Điểm tổng hợp của Châu Minh Viễn xếp hạng nhất. Mức lương anh yêu cầu cũng hợp lý, kinh nghiệm hoàn toàn đáp ứng nhu cầu công việc.

Tôi bảo nhân sự thông báo anh đến nhận việc. Hôm đến ký hợp đồng, anh vẫn cư xử cực kỳ chừng mực.

“Giám đốc Trần, cảm ơn anh đã cho tôi cơ hội này.”

Tôi đáp: “Đây là kết quả do chính năng lực của anh làm ra. Đã vào công ty thì cứ theo đúng quy định mà làm.”

Tôi cứ ngỡ chuyện đến đây là khép lại. Không ngờ ngay tháng đầu tiên vào làm, Châu Minh Viễn đã gặp phải một rắc rối không nhỏ.

Sáng hôm đó, kho nhận một lô hàng khách trả về. Hệ thống báo lô này phải có 120 thùng, nhưng lúc kiểm đếm thực tế chỉ có 118 thùng. Thiếu mất 2 thùng.

Nhân viên nhận hàng nói lúc tài xế giao tới chỉ có 118 thùng. Còn tài xế thì một mực khẳng định lúc lấy từ kho khách hàng, phiếu giao ghi rành rành là 120 thùng. Hai bên cãi nhau nảy lửa. Khách hàng thì làm mình làm mẩy yêu cầu chốt trách nhiệm ngay, nếu không sẽ tạm dừng các đơn hàng tiếp theo.

Lúc đó Trưởng kho đang đi xử lý việc ở ngoài, Châu Minh Viễn đành phải đứng ra giải quyết.

Anh không hề vội vàng trách mắng ai. Anh lôi toàn bộ chứng từ liên quan ra, đối chiếu từng dòng lịch sử xuất kho, đơn xin hoàn hàng và biên bản ký nhận của tài xế. Tra đến tận trưa vẫn không ra kết quả. Có người bắt đầu sốt ruột:

“Thôi bỏ đi, cứ sửa tạm số lượng thành 118 thùng đã, rồi điều tra sau.”

Châu Minh Viễn lắc đầu: “Bây giờ mà sửa, sau này sẽ không biết sai ở bước nào nữa.”

“Nhưng khách hàng đang giục kìa!”

“Tôi biết, thế nên chúng ta càng phải làm rõ sổ sách ngay bây giờ.”

Anh cắm mặt vào tra cứu tài liệu, cuối cùng phát hiện ra vấn đề nằm ở tờ Đơn xin hoàn hàng. Ban đầu khách hàng xin trả lại 120 thùng, nhưng trước khi chất lên xe, họ phát hiện 2 thùng bị rách bao bì, nên đã tạm giữ lại kho khách để đóng gói lại. Số lượng thực tế tài xế chở đi đúng là 118 thùng.

Vấn đề là Đơn xin hoàn hàng của khách không cập nhật số liệu mới, và kho bên tôi cũng không nhận được thông báo bổ sung.

Hàng hóa không hề bị mất. Chỉ là hai bên sử dụng hai phiên bản chứng từ khác nhau.

Sau khi giải quyết xong, Trưởng kho nói với Châu Minh Viễn:

“Anh xử lý việc này rất tốt.

Nhưng lần sau gặp chuyện thế này thì phải báo cho tôi biết sớm, đừng có một mình tự điều tra đến cùng như thế.”

Tối hôm đó, anh không vội tan làm mà ngồi nán lại, ghi chép toàn bộ sự việc thành một bản báo cáo ngắn gọn. Sáng hôm sau, anh nộp bản báo cáo cho Trưởng kho, đề xuất rằng Đơn xin hoàn hàng bắt buộc phải được chốt lần cuối trước khi hàng lên xe, và hai bên phải ký đối chiếu số lượng thực tế. Trưởng kho xem xong, quyết định đưa luôn bước này vào quy trình làm việc chuẩn của kho.

Về sau, những lỗi tương tự không bao giờ xảy ra nữa.

Sự việc này càng làm tôi thêm chắc chắn rằng Châu Minh Viễn rất hợp với công việc này. Nhưng tôi không vì anh làm tốt mà coi anh như một cá nhân đặc biệt.

Mỗi ngày anh đi làm, xử lý công việc kho bãi như bình thường, gặp sự cố thì ưu tiên tra sổ sách rồi mới làm việc với các bên liên quan. Anh chưa bao giờ hé nửa lời về chuyện hai mươi năm trước trong công ty. Có lúc, chính tôi cũng quên mất chúng tôi từng gặp nhau ở ga tàu năm nào.

Cho đến một ngày thứ Sáu, sau khi anh vào làm được ba tháng, anh cầm một chiếc phong bì bước vào văn phòng tôi.

“Giám đốc Trần, tôi muốn nói với anh một chuyện.”

Tôi bảo anh ngồi. Anh đặt chiếc phong bì lên bàn. Bên trong là một xấp tiền mặt.

“Ba trăm tệ.”

Tôi nhìn anh, không đưa tay ra lấy.

Châu Minh Viễn nói: “Không phải vì bây giờ anh là sếp tôi đâu. Chỉ là năm xưa tôi luôn tâm niệm phải trả lại số tiền này. Nay tìm được anh rồi, tôi muốn giải quyết cho trọn vẹn chuyện này.”

Tôi im lặng vài giây: “Anh thực sự vẫn luôn canh cánh chuyện này sao?”

Anh mỉm cười: “Vẫn luôn nhớ.”

Tôi đẩy chiếc phong bì về phía anh: “Anh cất tiền đi.”

Anh sững sờ.

“Bởi vì năm đó lúc tôi đưa tiền cho anh, tôi đã không nghĩ đến chuyện bắt anh phải trả.”

Châu Minh Viễn nhìn chằm chằm chiếc phong bì, không nói gì.

Tôi tiếp lời: “Hơn nữa, hai mươi năm rồi, ba trăm tệ bây giờ và ba trăm tệ năm xưa ý nghĩa hoàn toàn khác nhau. Bây giờ anh trả lại cho tôi, cuộc sống của tôi cũng chẳng vì thế mà tốt lên.”

Anh cúi đầu: “Nhưng tôi cứ luôn cảm thấy mình đang nợ anh.”

Nhìn anh, tôi chợt vỡ lẽ. Đối với tôi, ba trăm tệ năm đó chỉ là một sự tình cờ nhỏ nhoi. Nhưng đối với anh, đó là lúc anh khốn cùng nhất, lại có một người không thèm hỏi xem anh có xứng đáng hay không mà sẵn sàng cho anh một cơ hội để về nhà. Thứ anh muốn trả, có lẽ không chỉ là tiền, mà là cảm giác mắc nợ một ân tình suốt ngần ấy năm trời.

Suy nghĩ một lát, cuối cùng tôi nói:

“Thế này nhé.